Softwarepakketten.nl

Onderzoek

Data-analyse: jaarrekeningcontrole efficienter?

Plaatsingsdatum 06-02-2015
Berichtdatum November 2011

In een uitgebreid referaat IT-Auditing geeft Eric Pols antwoord op de vraag in hoeverre en hoe kan het gebruik van data‐analyse de jaarrekeningcontrole efficiënter maken? Ook de eisen gesteld aan data-analyse tools worden hierbij betrokken.

Samenvatting
Data‐analyse is een ruim begrip en wordt in dit onderzoek omschreven als het gehele proces van verzamelen, modelleren en omzetten van data met als doel bruikbare informatie te genereren. Data‐analyse kan op verschillende manier ingezet worden bij audits, namelijk ter ondersteuning van een systeemgebaseerde aanpak, een procesanalyse en een gegevensgerichte aanpak. Een audit zal nooit volledig bestaan uit data‐analyse, maar data-analyse zal ondersteunend zijn. Om data‐analyse toe te kunnen passen dient aan een aantal voorwaarden voldaan te worden. Volgens de auditmethodologie is het belangrijk dat het auditresultaat en daarmee het data‐analyseresultaat relevant en deugdelijk is. Met de eisen dient al rekening gehouden te worden in de ontwerpfase van de betreffende audit om daarmee te waarborgen dat eraan voldaan wordt.  

Ondersteuning door data-analyse
Voor de inzet van data‐analyses als onderdeel van audits wordt in dit onderzoek het volgende  onderscheid gemaakt. Dit onderscheid geeft aan bij welk type werkzaamheden data‐analyse als tool kan ondersteunen: 
1. Ondersteunen systeemgebaseerde aanpak
2. Ondersteunen procesanalyse
3. Ondersteunen gegevensgerichte aanpak 
4. Beantwoorden specifieke vragen.

Eisen data­analysetools
De data‐analysetools dienen ook aan eisen te voldoen om een volgens de auditmethodologie deugdelijk resultaat te genereren. Zoals in de hierboven genoemde HRA standaard 230‐9 beschreven staat dient de controledocumentatie dusdanig vervaardigd te zijn, dat een ervaren accountant die voorheen niet betrokken was bij de controle in staat is de uitkomsten te begrijpen. Daarnaast dient de uitkomst volgens de auditmethodologie reproduceerbaar te zijn.

Om aan bovenstaande te voldoen dient de data‐analysesoftware te beschikken over een zogenaamde ‘audit log’. Dit houdt in dat alle stappen die plaatsvinden vanaf het bronbestand vastgelegd worden. Een ervaren accountant of data‐analist kan dan namelijk volgen wat er plaats heeft gevonden en kan de analyse opnieuw op dezelfde manier uitvoeren. De data-analysesoftware biedt vaak geen mogelijkheid om vast te leggen waar het bronbestand vandaan komt en met welke selectiecriteria het verkregen is; dit dient dan in het dossier vastgelegd te worden.

Conclusies
Een korte samenvatting van de antwoorden op deelvragen.

1 Hoe kan data‐analyse ondersteunen per fase van de jaarrekeningcontrole?
Binnen elke fase kan data‐analyse toegepast worden. Tijdens de planningsfase door bijvoorbeeld transactiestromen in te kaart te brengen, tijdens de control evaluationfase om automatisch controls te testen, tijdens de substantive proceduresfase om de steekproefmassa te bepalen en tijdens de conclusie & afrondingsfase om bevindingen te kwantificeren.

2 Welke efficiëntievoordelen zijn met data‐analyse te behalen?
In alle fasen zijn door bovenstaande voorbeelden toe te passen efficiëntievoordelen te behalen. Voornamelijk in de control evaluation‐ en substantive proceduresfase zijn direct efficiëntievoordelen te behalen.

3 In hoeverre verandert de rol van de accountant?
De rol van de accountant zal alleen in de control evaluation‐ en substantive proceduresfase veranderen. In de overige fasen geldt data‐analyse namelijk alleen als input voor de al  werkzaamheden van de accountant.

4 Welke aanpak dient gehanteerd te worden?
Bestaande theorieën beschrijven hoe de aanpak van data‐analyse dient te zijn. Dit onderzoek voegt daar nog een aanpak aan toe waarbij de bevinding terug gerelateerd worden aan de materiële posten (significiant accounts) met behulp van data‐analyse.

5 Brengt data‐analyse tijdens de jaarrekeningcontrole de klant additionele voordelen?
Vooral bij de plannings‐ en control evaluationfase zijn additionele voordelen voor de klant mogelijk. In deze fases wil de klant hier mogelijk ook extra voor betalen.

6 Hoe verhoudt ad‐hoc data‐analyse zich tot Continuous Auditing / Continuous Monitoring?
Een geïmplementeerd CA/CM‐systeem heeft vooral in de plannings‐ en control evaluationfase impact heeft de jaarrekeningcontrole. De accountant kan dan namelijk mogelijk gaan steunen op dit systeem. Ad‐hoc data‐analyses kunnen als prototype dienen om later geïmplementeerd te worden in een CA/CM‐systeem.

Mening auteur
Als auteur van mijn referaat ben ik van mening dat data‐analyse een zeer mooi instrument is om jaarrekeningcontrolewerkzaamheden efficiënter en effectiever te laten verlopen. Niet alleen bij jaarrekeningcontroles, maar ook bij andere werkzaamheden waarbij een auditor te maken heeft met grote hoeveelheden data uit een computersysteem, kan data‐analyse vaak goede diensten bewijzen. Ik hoop dat de lezers van mijn referaat hiermee voldoende inzichten krijgen om dit ook in hun werkzaamheden toe te gaan passen.

Auteur
Eric Pols MSc. RE
http://www.linkedin.com/in/ericpols

Opvragen complete referaat
Het complete (60 pagina's tellend) referaat van Eric Pols kan direct gedownload worden.
Opvragen referaat "Data‐analyse: jaarrekeningcontrole efficiënter?".


Tevens aanbevolen:

Data-analyse voor de auditfunctie
Het rapport "Data-analyse voor de auditfunctie" geeft inzicht in het landschap van data-analyse, beschikbare software voor data-analyse, ervaring met data-analyse in de praktijk en selectiecriteria data-analysetools. Het meer dan 100 pagina's tellend rapport is gratis beschikbaar.
Naar opvragen rapport "Data-analyse voor de auditfunctie".
 

Categorie(n) Assuring > Data analyse, Soort > Managementinformatie, Assuring (incl. certificeren en compliance), Big data, Branche > Accountantskantoren, Branche > Accountantskantoren > Visie ICT, Branche > Financials
Bronvermelding Eric Pols MSc. RE

Terug

13 december 2017
Seminar: elektronisch factureren in de praktijk
Aan de orde komt: overview elektronisch factureren, Europese standaard EN 16931, SCOBDO.eu: automatische conversie, elektronisch factureren en de originele factuur, elektronisch factureren en de overheid, elektronisch factureren internationaal met o.a. VAT compliance verplichtingen, PEPPOL netwerk, elektronisch factureren in de praktijk, robotic accounting en machine learning en elektronisch factureren en factuurscenario's.
Meer info en aanmelden...


CreAim

Informer software

KING

Timewriter

MUIS Software


Onerzoeksbureau GBNED